W większości nowoczesnych kos spalinowych z silnikiem 2T stosuje się proporcję 1:50, czyli 20 ml oleju 2T na 1 litr benzyny. Instrukcja obsługi konkretnego modelu ma jednak pierwszeństwo. Niektóre urządzenia wymagają proporcji 1:40, a starsze konstrukcje mogą podawać inne dawkowanie. Zła ilość oleju zwiększa ryzyko przegrzania, osadów, utraty mocy, a nawet zatarcia silnika.
Jaka mieszanka do kosy spalinowej?
Silnik 2T nie ma osobnej miski olejowej. Olej trafia do jego wnętrza razem z benzyną, dlatego paliwo musi być przygotowane jako mieszanka paliwowo-olejowa. Do jej sporządzenia używaj wyłącznie oleju 2T przeznaczonego do silników dwusuwowych, zgodnego z wymaganiami producenta.
Silnik 4T działa inaczej – ma oddzielny układ smarowania i nie wymaga dolewania oleju do benzyny. Wlanie mieszanki do urządzenia czterosuwowego albo użycie samej benzyny w silniku 2T może doprowadzić do poważnej awarii.
Nie zakładaj, że każda kosa ma takie same wymagania. Na przykład wiele urządzeń STIHL korzysta z proporcji 1:50, natomiast modele DEMON mogą wymagać proporcji 1:25, 1:40 albo 1:50. Decydujące znaczenie ma instrukcja obsługi danego modelu.
Proporcje 1:50 i 1:40 – jak odmierzyć olej?
W zapisie 1:50 jedna część oleju przypada na 50 części benzyny. Oznacza to 20 ml oleju na litr paliwa. Przy proporcji 1:40 oleju jest więcej, czyli 25 ml na litr benzyny. Poniższa tabela ułatwia szybkie przeliczenie:
| Ilość benzyny [l] | Olej 1:50 [ml] | Olej 1:40 [ml] |
|---|---|---|
| 1 | 20 | 25 |
| 2 | 40 | 50 |
| 5 | 100 | 125 |
Proporcji nie należy zmieniać według uznania. Za mała ilość oleju pogarsza smarowanie tłoka i cylindra, a większa dawka nie zapewnia automatycznie lepszej ochrony. Nadmiar może powodować dymienie, zabrudzenie świecy, nagar i spadek mocy.
Jak przygotować mieszankę krok po kroku?
Przygotuj tylko taką ilość paliwa, którą zużyjesz w krótkim czasie. Potrzebujesz czystego kanistra przeznaczonego do paliwa, świeżej benzyny, oleju 2T oraz dokładnej miarki. Postępuj w następującej kolejności:
- Sprawdź w instrukcji, czy urządzenie wymaga proporcji 1:50, 1:40 czy innej.
- Odmierz planowaną ilość świeżej benzyny i wlej około połowy do czystego kanistra.
- Odmierz olej 2T zgodnie z wyliczoną proporcją. Nie dodawaj go na oko.
- Wlej olej do kanistra, zamknij pojemnik i energicznie nim potrząśnij.
- Dolej pozostałą część benzyny, ponownie zamknij kanister i wymieszaj całość.
- Przed tankowaniem jeszcze raz delikatnie wymieszaj zawartość i sprawdź, czy kanister jest szczelny.
Mieszankę przygotowuj poza zbiornikiem kosy. Tankuj wyłącznie przy wyłączonym i ostudzonym silniku, z dala od ognia oraz źródeł wysokiej temperatury. Rozlane paliwo trzeba wytrzeć przed uruchomieniem urządzenia.
Co grozi przy złej proporcji lub starym paliwie?
Najpoważniejszym skutkiem zbyt małej ilości oleju jest zatarcie silnika. Warstwa smarna staje się wtedy niewystarczająca, rośnie tarcie i temperatura, a tłok oraz cylinder mogą zostać trwale uszkodzone. Objawami ostrzegawczymi są między innymi utrata mocy, nierówna praca, gaśnięcie po rozgrzaniu oraz nienaturalny opór linki rozrusznika.
Zbyt duża ilość oleju również szkodzi. Silnik może mocno dymić, tracić moc, brudzić świecę i odkładać nagar w układzie wydechowym. Dlatego należy trzymać się wartości podanej przez producenta, zamiast „poprawiać” mieszankę dodatkową porcją oleju.
Nie używaj mieszanki przygotowanej wiele tygodni wcześniej. Przyjmuje się, że paliwo przechowywane dłużej niż około 30 dni może tracić właściwości, tworzyć osady i utrudniać rozruch. Problem dotyczy szczególnie paliwa pozostawionego w zbiorniku lub gaźniku przez całą zimę. Paliwo E10, zawierające więcej bioetanolu niż E5, może także łatwiej pochłaniać wilgoć, dlatego jego zgodność z konkretną kosą trzeba potwierdzić w instrukcji.
Najczęstsze błędy przy przygotowywaniu paliwa to:
- Lanie oleju bez miarki i zgadywanie proporcji.
- Używanie oleju 4T albo przypadkowego oleju samochodowego.
- Dolewanie benzyny do gotowej mieszanki bez ponownego obliczenia dawki oleju.
- Przechowywanie dużej ilości mieszanki przez całą zimę.
- Tankowanie urządzenia zanieczyszczonym lub nieszczelnym kanistrem.
Co zrobić po sezonie?
Przed dłuższą przerwą opróżnij zbiornik kosy, a następnie uruchom urządzenie i pozwól mu pracować do wypalenia resztek paliwa z gaźnika. Ogranicza to ryzyko powstawania osadów i problemów z rozruchem w kolejnym sezonie. Mieszankę przechowuj tylko w szczelnym kanistrze, w chłodnym miejscu, z dala od słońca i wilgoci.
Najbezpieczniejsza zasada brzmi: stosuj proporcję z instrukcji, odmierzaj olej dokładnie i przygotowuj świeżą mieszankę w małych ilościach. Jeśli kosa straciła moc, zaczęła nierówno pracować albo rozrusznik stawia wyraźny opór, przerwij pracę i nie próbuj dalej uruchamiać silnika bez sprawdzenia przyczyny.
