Przy piecu gazowym zamontuj przede wszystkim czujnik tlenku węgla, czyli czadu. Dodatkowym, zalecanym zabezpieczeniem jest czujnik gazu ziemnego albo propanu-butanu, dobrany do rodzaju paliwa. Kupowane urządzenie powinno mieć potwierdzoną zgodność z normą PN-EN 50291, a jego montaż musi uwzględniać właściwości wykrywanego gazu.
Czujnik czadu czy czujnik gazu?
Te urządzenia wykrywają różne zagrożenia. Czujnik czadu monitoruje tlenek węgla (CO), który może powstać przy niepełnym spalaniu, na przykład wskutek awarii kotła, problemów z przewodem spalinowym albo niesprawnej wentylacji. Czad jest bezbarwny i bezwonny, dlatego nie da się go rozpoznać bez detektora.
Czujnik gazu reaguje natomiast na nieszczelność instalacji lub urządzenia. Trzeba wybrać model przeznaczony do konkretnego paliwa, ponieważ gaz ziemny i propan-butan mają różną gęstość oraz wymagają innego miejsca montażu. Jedno urządzenie może łączyć oba sensory, ale przed zakupem sprawdź, czy rzeczywiście wykrywa oba rodzaje zagrożeń.
| Cecha | Czujnik czadu (CO) | Czujnik gazu ziemnego | Czujnik propanu-butanu |
|---|---|---|---|
| Wykrywane zagrożenie | Tlenek węgla powstający przy niepełnym spalaniu | Nieszczelność instalacji gazu ziemnego | Nieszczelność butli lub instalacji z propanem-butanem |
| Gdzie montować | Na ścianie, zwykle około 150 cm nad podłogą, zgodnie z instrukcją | Wysoko, blisko sufitu, ale poza strefą bezpośrednio przy suficie | Nisko, około 30 cm nad podłogą, zgodnie z instrukcją urządzenia |
| Dlaczego warto | Wykrywa zagrożenie, którego nie można rozpoznać zmysłami | Ostrzega o ulatnianiu się lżejszego od powietrza gazu | Ostrzega o gromadzeniu się cięższego od powietrza gazu przy podłodze |
Jak zamontować czujniki przy piecu gazowym?
Czujnik czadu
Detektor CO umieść w pomieszczeniu z kotłem lub piecykiem, szczególnie gdy urządzenie ma otwartą komorę spalania. Warto rozważyć także montaż czujnika w pobliżu sypialni, ponieważ alarm powinien być słyszalny w czasie snu. Przyjmowana wysokość montażu wynosi około 150 cm nad podłogą, jednak zawsze pierwszeństwo ma instrukcja konkretnego modelu.
Nie instaluj czujnika bezpośrednio przy oknie, kratce wentylacyjnej, drzwiach ani w miejscu narażonym na przeciąg. Nie sprawdzi się też w narożniku, za meblem, między podciągami ani w tak zwanej martwej strefie pod sufitem. Takie miejsca mogą utrudniać dotarcie powietrza do sensora.
Czujnik gazu
Gaz ziemny jest lżejszy od powietrza, dlatego jego detektor montuje się wysoko, zwykle na ścianie pod sufitem, z zachowaniem odległości określonej przez producenta. Propan-butan jest cięższy od powietrza i gromadzi się przy podłodze, więc przeznaczony dla niego czujnik powinien znajdować się nisko.
Nie montuj detektora gazu w miejscu silnego nawiewu, przy oknie, kratce wentylacyjnej ani za zasłoną. Czujnik powinien znajdować się w pomieszczeniu, w którym pracuje urządzenie gazowe, lecz nie bezpośrednio nad palnikiem ani w miejscu narażonym na wysoką temperaturę. Schemat i odległości podane w instrukcji są ważniejsze niż ogólne zasady.
Instalację wykonaj w kilku krokach:
- Wybierz pomieszczenie oraz miejsce zgodne z rodzajem wykrywanego gazu.
- Sprawdź w instrukcji minimalne odległości od kotła, sufitu, podłogi i otworów wentylacyjnych.
- Przymocuj obudowę do stabilnej ściany, korzystając z kołków przeznaczonych do danego podłoża.
- Włóż baterie albo podłącz urządzenie do zasilania i uruchom test zgodnie z instrukcją.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie?
Przed wyborem modelu sprawdź nie tylko cenę i liczbę funkcji. Najważniejsze są rodzaj sensora, zgodność z przeznaczeniem oraz sposób sygnalizowania alarmu. Pomocna jest następująca lista kontrolna:
- PN-EN 50291 – szukaj informacji o zgodności z normą dotyczącą domowych detektorów tlenku węgla. Sam napis „atestowany” bez wskazania dokumentu nie powinien być jedynym kryterium.
- Przycisk testowy – pozwala regularnie sprawdzać sygnał dźwiękowy, świetlny i stan urządzenia.
- Zasilanie – model bateryjny działa niezależnie od sieci, a sieciowy nie wymaga częstej wymiany baterii. Dostępne są też urządzenia z zasilaniem awaryjnym.
- Żywotność sensora – sensor ma określony przez producenta czas pracy. Nie zastępuje go sama wymiana baterii.
- Sygnalizacja niskiego poziomu baterii – alarm techniczny informuje o konieczności wymiany zasilania, zanim urządzenie przestanie działać.
- Warunki w pomieszczeniu – do łazienki lub wilgotnej kotłowni wybierz model dopuszczony przez producenta do takiej temperatury i wilgotności.
Po zamontowaniu naciskaj przycisk testowy w odstępach zalecanych w instrukcji. Wymieniaj baterie zgodnie z komunikatem urządzenia, a zużyty detektor zastąp po upływie deklarowanej żywotności sensora. Czujnik temperatury kotła lub regulator pogodowy może poprawiać sterowanie ogrzewaniem, ale nie zastępuje detektora czadu ani gazu.
Co zrobić, gdy czujnik uruchomi alarm?
Alarm traktuj poważnie, nawet jeśli nie czujesz zapachu gazu i nie masz pewności, czy sygnał jest prawdziwy. Postępuj w tej kolejności:
- Otwórz okna i drzwi, jeśli możesz zrobić to bez narażania siebie, ale nie włączaj światła, nie używaj urządzeń elektrycznych i nie zapalaj ognia.
- Wyłącz dopływ gazu tylko wtedy, gdy zawór znajduje się w bezpiecznym i łatwo dostępnym miejscu.
- Wyprowadź wszystkich domowników na zewnątrz i nie wracaj do budynku po rzeczy.
- Z bezpiecznego miejsca zadzwoń pod numer 112 i zgłoś alarm czujnika oraz podejrzenie obecności gazu lub tlenku węgla.
Jeśli alarm nie ustaje po przewietrzeniu albo ktoś ma objawy złego samopoczucia, nie uruchamiaj ponownie pieca. Powrót do pomieszczenia i sprawdzenie instalacji powinien nastąpić dopiero po ocenie służb lub uprawnionego specjalisty.
Artykuł dotyczy ogólnych zasad bezpieczeństwa. Montaż, przeglądy kotła, przewodów spalinowych i instalacji gazowej wykonuj zgodnie z instrukcjami producentów oraz wymaganiami uprawnionych specjalistów.
