Maliny przycina się wiosną od marca do kwietnia, po ustąpieniu silnych mrozów i przed intensywnym rozpoczęciem wegetacji. Sposób cięcia zależy od odmiany: maliny letnie tylko się prześwietla i oczyszcza, a jesienne można ściąć przy ziemi, jeśli nie wykonano tego jesienią.
Maliny letnie i jesienne – najważniejsze różnice
Maliny letnie owocują na pędach dwuletnich, dlatego wiosną nie wolno usuwać wszystkich zdrowych przyrostów. Maliny jesienne, nazywane też powtarzającymi, plonują głównie na pędach jednorocznych. Ich całkowite ścięcie przy ziemi upraszcza pielęgnację, ale oznacza rezygnację z wczesnego letniego plonu z pozostawionych pędów dwuletnich.
| Typ maliny | Główne cięcie | Wiosenna rola cięcia |
|---|---|---|
| Maliny letnie | Po zbiorach, zwykle latem, usuwa się pędy dwuletnie | Cięcie sanitarne, przerzedzanie i ewentualne skrócenie wierzchołków |
| Maliny jesienne | Jesienią po zakończeniu owocowania albo wiosną | Ścięcie wszystkich pędów przy ziemi, jeśli zabieg nie został wykonany jesienią |
Jak przycinać maliny letnie wiosną?
W malinach letnich wiosenne cięcie ma charakter sanitarny i korygujący. Główne cięcie wykonuje się po zbiorach, ponieważ wtedy usuwa się pędy dwuletnie, które już owocowały. Wiosną trzeba zachować zdrowe pędy jednoroczne – to na nich pojawią się owoce w nadchodzącym sezonie.
Najpierw rozpoznaj pędy. Na dwuletnich często widać pozostałości po owocach, takie jak zaschnięte szypułki. Pędy jednoroczne są zwykle gładkie i nie mają śladów owocowania. Następnie wykonaj cięcie w tej kolejności:
- Wytnij przy ziemi pędy suche, chore, złamane i wyraźnie przemarznięte.
- Usuń pędy wyrastające poza wyznaczonym rzędem oraz te, które krzyżują się z pozostałymi.
- Przerzedź zbyt gęsty krzew, zostawiając około 10–12 najsilniejszych pędów na metr bieżący.
- Jeśli pędy są bardzo wysokie, skróć ich wierzchołki do około 1,5–1,7 m, ale tylko wtedy, gdy jest to potrzebne do utrzymania roślin w szpalerze.
- Usuń odrosty korzeniowe wyrastające poza przeznaczonym dla malin stanowiskiem.
Nie wycinaj wszystkich pędów malin letnich. Takie cięcie pozbawi roślinę pędów, na których miałaby owocować w tym roku. Nadmierne skracanie zdrowych przyrostów także może zmniejszyć plon, ponieważ usuwa się wtedy część pąków kwiatowych.
Jak przycinać maliny jesienne wiosną?
Maliny jesienne owocują przede wszystkim na pędach jednorocznych. Najwygodniej ścinać je późną jesienią, po zakończeniu zbiorów. Jeżeli jednak nie było na to czasu albo w chłodnym rejonie pozostawiono pędy na zimę jako naturalną ochronę, cięcie można wykonać wczesną wiosną.
- Wybierz suchy dzień po ustąpieniu silnych mrozów.
- Ścinaj wszystkie zeszłoroczne pędy nisko przy ziemi, pozostawiając jedynie krótkie odcinki, jeśli ułatwia to pracę.
- Zbierz i usuń wycięte fragmenty, zwłaszcza gdy były chore lub zaschnięte.
- Sprawdź, czy nowe odrosty nie wychodzą poza wyznaczony rząd.
Takie cięcie pobudza roślinę do wypuszczania nowych pędów jednorocznych, które zakwitną i zaowocują później w tym samym sezonie. Pozostawienie kilku starych pędów może dać niewielki, wcześniejszy plon na ich dolnych częściach, ale zwykle komplikuje pielęgnację i zwiększa zagęszczenie krzewu.
Młode sadzonki wymagają innego cięcia
Świeżo posadzone maliny przycina się przy ziemi niezależnie od tego, czy należą do odmian letnich, czy jesiennych. Zabieg ogranicza obciążenie części nadziemnej i kieruje energię rośliny na ukorzenienie oraz tworzenie nowych pędów. Dotyczy to także sadzonek posadzonych jesienią, które rozpoczynają wzrost wiosną.
Narzędzia i technika cięcia malin
Do większości prac wystarczy ostry sekator jednoręczny. Przy większej liczbie malin jesiennych można użyć wykaszarki, ale nie nadaje się ona do malin letnich, ponieważ ścinałaby również zdrowe pędy jednoroczne. Ze względu na kolce przydadzą się także rękawice ochronne.
Przed rozpoczęciem pracy przygotuj następujące narzędzia:
- Sekator jednoręczny z ostrzem tnącym.
- Rękawice ochronne odporne na kolce.
- Środek do dezynfekcji narzędzi lub alkohol.
- Pojemnik albo worek na wycięte chore pędy.
Sekator powinien wykonywać gładkie cięcie, a nie miażdżyć pędu. Ostrze zdezynfekuj przed pracą, a przy przechodzeniu między wyraźnie chorymi roślinami oczyść je ponownie. Pędy tnij lekko pod skosem, tuż nad zdrowym miejscem albo przy samej ziemi – zależnie od rodzaju zabiegu.
Nie przycinaj malin podczas mrozu. Rany po cięciu wolniej się wtedy goją, a tkanki są bardziej podatne na uszkodzenia. Wstrzymaj się także podczas deszczu. Najlepszy będzie suchy, umiarkowanie ciepły dzień, gdy prognoza nie zapowiada nagłego ochłodzenia.
Po zakończeniu pracy sprawdź, czy:
- usunięto wszystkie pędy suche, chore i połamane,
- w malinach letnich pozostawiono zdrowe pędy jednoroczne,
- krzew nie jest nadmiernie zagęszczony,
- wycięte fragmenty zostały usunięte spod roślin.
Najważniejsza zasada jest prosta: w malinach letnich wiosną wykonuj tylko korektę i cięcie sanitarne, natomiast w malinach jesiennych możesz ściąć wszystkie pędy przy ziemi, jeśli nie zrobiono tego po zakończeniu owocowania.
